TIRRA  I  TMAZGHA

Tga tidmi talsant itrir. Tezmer, g yiwen imir ad agh-nn-tezzger gher yitsen wansiwen ur jjun iggwiyen tawengimt.

Imeghri-nnegh imeqquren, keyyin imekday ighetsen ad teghred adlis-a ha-k-inn teffghed-nn g yighrem n Yigwelmimen g unzul ugmid n Merruk. S tidet, daddegh, da diges izerrey wakud s yiwet n tghara yaden. Yih, ansa iga tiniri; ur idd ghas tamukrist n uzghal ayd illan, llan awd yinwiwilen ittedwalen d ibazayen. Aya imeqqur lumen ghur yiwen zund keyyin innemyaren aghiwel g ur ibad awd yiwen. Tedfar tudert yiwen wanya yaden; is da yas-tesseflided?

Yagh-d  yiwen uselmad yumzen abrid  gher twuri-nnes g tasukin n yighrem aqbur; izger ammas n umda n tezdayin ikk tit n ugherbaz.

Assa, ad innebded diges, ur issin ar melmi. Ighunza addad g ila semmumraw n yibalmuden agensu n tdala, yitsen ssaren taseggurt s krad, maca yuger  ughbel n unegzi n wallalen s tettwalmad tutlayt tamazight akw timukrisin. Dghi g d, s wudem unsib, tamum tidmi tanzumt ittusenfalin s taεrabt d tefrasist. Tga tilawt amm taktert ibbuccden: Walu idlisen, walu iselmaden ittwasitgen...

Smed-as tigi g tettagh yiwet tanga yaden adghar n tmazight.

Ha-t aya ittwakraf g ugherbaz! Aselmad mi qqaren Σumar DERWIC. Yuzen-asen-d i yimeddukkal-nnes Ikatalanen kra n tmedyazin nna yaru inger n 1989 d 2006. Issker digsent ammud mi ifren azwel Taskiwin igan yiwen wanaw n uhigel amazigh istin s Udrar n Dren g ugafa utrim n yighrem n Warzazat.

G uhigel-a, da ttassan yirgazen, ghef yighariwen-nnsen, yitsen wallalen n uzawan irwasen taskiwin. Ar semneqqaren allalen-a s usemmergig n yighariwen.

Ur gint tiwan n udlis-a tin tmeghra negh afifent; ttyaznent i tuddsa n yimyisaten. Ttwarunt s tghara iqqnen gher tmust.

S ukmam, ur da isrus umedyaz-a g tmedyazin-nnes kra n tufayt istin  g yidles n ughlan-nnes; da d-tteflufulent tiwan seg uyenna ittusenfalin yad g tutlayt-nnes ar ttwatasent ayenna ur ta ittwannan.

Ar ittini nwis da tzegger tmedyazt tifra tinzulag tinagrawin mar ad dewlent d asemnad n unelli alsan.

Ar ittini digh nwis ur igi umedyaz abghas maca yiwen uzulig  ittarun.

Ittghil, s taseddi, is ur illi maghef ittili yiba n usirem. Issen umedyaz-nnegh is nezmer ad neswingem g yiwet n tutlayt tamagart maca s wanza amm wa, ilghet kigan ad iss nettakey. Seg tama yaden, ifrey nwis nghiy ad nsenbuttul alemmud n yiwet n tutlayt g ugherbaz – asenbuttel igan gar tigi- maca iga armezzul ad zrin yirban d terbatin ikey s tutlayt-nnsen igan taghawsa tasegwrant.

Anemri-ddegh asegwran ayd yuwin mass Derwic ad ittebbey timedyazin. Ur da ttidiren yimegga n amm uya n tsekla seg uyenna ttarun; iga unezgum-nnsen animan.

Da qqaren ar ttiriren ar sezragen s wussisen-nnsen ghas nitni, kra n tikkal s yiwes n yimeddukkal-nnsen, ur da ttgannan kra n yikez negh asissen.

Seg tesga yaden, ila unemri-ddegh asegwran imeghriyen n uya n tsekla. G unamek-a, tga Tmazgha, tamurt n Yimazighen,  yiwen wansa ustiy ur igin ghas tasekla, iga wakal-a awd asugen animan.

Jurdi Badiyya