TARBAT N
UGEJJA
Ikkaten in gh yan uzemz en yaggugen yan urgaz d
tmettût nnes ttâfen yat terbat (tafruxt) bahra ifulkin, inneran
tafukt gh ufulki, ittawin tît n wannat izêran. Ar ttimghur ar dis ittimghur
ufulki nnes, ur tlkem akud n iwel (littihal), ayelligh tga ajeddig siggilen
iàrrimen n tmazirt ad t lkemen. Tarbat degh nettat zund akw tirbatin n
tzayya nnes (tagdda), ar d sllin izuzwuten n tayri ul nnes, ar ttwarga s
umnay ismunen turregza d ufulki d timitar n iwis n tgemmi imeqquren, mac ur
tssen mad as ihêda imal... Had babas netta tenti (tbda)tayri iferghn ar t
tghumm ; ar tin ilddi wafulki n illis, ar ismmuqqul tiddi nnes d
twada nnes yan usmmaqqel yâden. Zund igh ur tga illis, imik ar tekcem ul
nnes, izzîder, mac ku yas ar ttimghur gh ugunes nnes. Tesyyafa terbat
ismaqqalen n babas tghal izd lêhnant igguten ayan. Mas nettat tferk i
mayad, tini d ixef nnes : "rad t issfêd uzemz...". Ayelli
tksûd tdêr gis.Yan was inna yas urgaz : "illim ghilad tmeqqur,
ur illi mayyid sis izwaren, ar ttinigh as tt iligh !" Tzêma
tmettût ur sul tssen ma rad tini, tutt tidikelt s tayyâd : illik,
midden, mac netta irur as : "ayenna rad isawl, isawl", tsswa
yas tmettût iman ad yadû gh uswingem nnes, mac zund igh a teqqazt azêru,
lligh ur tessuger yat tini : "awi tt ar kra n tmazirt lligh k
ur issen yan".
Isker urgaz f umuddu, yini i yillis : "ad nekk
yan udghar"(ansa), yasi tt f tserdunt zzigzen allig ffghen berra n
tmazirt, tseqsat terbat mani watsen irar as s yat
tguri :"amuddu".. Tkecm tt turda, uten mad uten
ubrid yagh tt fad, tini i babas : "bab ddigh ad sugh",
irar as s man ur ttam : "ini, argaz inu, righ ad sugh, akkem
zzugzegh ad tsut", tmlalli s wawal ad tksûd, kkin d imêttawn allen
nnes, tekti d, mamek yadelli gis ismuqqul babas, tferk ghil ad i ma yellan
teqqur taqqayt nnes s irifi tini dagh i babas : "baba righ ad
sugh", irar as dagh : "ini argaz inu righ ad sugh",
tfessa allighen âzen yan ughbalu g ssan ileghwman d wulli n ugellid, teg
g ixef nnes an en gis tdêr, tini i babas s yan wawal igurzan :
"argaz inu righ ad sugh", tekk tumert udem n baba s, izzugzt ad
tsu, ibedd ar sis iteqqel, twates terbat aghbalu tafenn mnid nnes
agejja n wadduj (legregaà, teswik) imeqquren, tiri as tt ikkes zeg ufus n
baba s, tini yas : "rzêm, rzêm ay agejja mad jjun izêran argaz
ad yili illis". Imik innurzêm ugejja, tkcem agunnes nnes iqqen dagh,
baba s netta ar sis iteqqel, lligh tt lâh, ar tt isiggil ayelligh irzâg
imi nnes, isaqsa imeksawen, mac ur tt yufi, bbin ifaden nnes, yurri s
tmazirt dar tmettût nnes.
Tarbat nettat ad ukan tiri ad tffegh, tsawel s
ugejja : "rzêm, rzêm ay agejja", irzêm as teffegh ed, tzri
tzzêg tireàmin d wulli n ugellid igh d uckant ad sunt g ughbalu, tkcem dagh
agejja s mkelli. Kra yegat ass ad ukan tssefld i treàmin d waxsiwen,
teffeghd, agellid yiwid ineghmisen is tedrus tekfayt n tramin nnes, tkcemt
turda g imksawen nnes, ighal izd nettnin ad ittezzêgen ulli
igh ksan, Agellid netta ittâf yan iwis amekkasu n tgeldit, iga yan uàrrim
idusen, ihêrcen, isnal as babas tamukrist n ukwfay ad idrusen. Lligh iwin
imeksawen ulli s tiyessa, idêfer ten iwis n ugellid s tregwsa (tuhêda),
lligh ksan idûf ten ma rad skeren, nettni ar ka sawalen g ddu yat taddagt,
imikk izlemen iwis n ugellid yat terbat tffegh d zegh ugejja n wadduj, ar
ttsekkal zund taznkêt, tsemlalli t s ufulki nnes ur ilin anaw, ifessa ar
tt ismuqqul ar ttezzêg ulli nnes, isekkel en ayelligh en fellas
ibedd, ibbi yas agharas n ugejja, yini yas : "gighen sim udem n
rebbi mad tgit ized afgan neghd tanirt ?", teksûd trar as :
"afgan ad gigh". Mmusen ulawen, tssenti terbat ar tekkes
ineghmisen nnes zeg tizwira ayellig tkcem agejja tnejm, yiri
ilemma yiwis n ugellid ad dis idru tudret, yini yas : "imik rad
ssifêdgh man ittawin agejja".
Ilkemen iwis n ugellid tighermt, ig wayyâd s tayri,
iggal i babs ur icetta ula ar issa ar d as ad awin agejja a t yili, ghalen
ayt dars is inufel,ssifêden s ugejja awint id, sskecmen t s umsêriy nnes,
tekk tgûdi igherm akw, izri yîd ighezzif, tazen tgellit yat twayya ad tawi
aman n lûdu ugejja, tesawld twayya tini yas : "ized alalla ar
issirid ugejja", ur as trur awal teddu twayya tseduqqeren taggurt
tgen adâr izwaren ad tkcem uten d izenzâren ufulki n terbat udem
nnes, trzêm i mad tusi, turri s dar lallas, tkkes as mad tzêra, ikan ikan
ayllig tuzen mennawt, tuzzel tegellid dar ugellid lli iggulen ard iqqers i
tramin ar ed tffagh teslit nnes tamêz afus nnes, issufu ugglilid tagallit
nnes, ar iqqerus aylligh teffugh teslit nnes, tili tmeghra meqquren, yili
uhêwac, ghiren isan teg tmeghra yad tad mu tkksen midden ineghmisen nnes
i tarwa n tarwa nnesen.
Umiy n Taghejjijt g Sus
Tyasay g LIBIKA Taghmist Tagwensant n
ussissen n Temsmunt Tamaynut ayaw n Tigmmi tumlit
Ismunt : Lhusin ZAHUR Ayt mellul